2025 Nobel Tıp Ödülü, “periferik bağışıklık toleransı” alanındaki keşifleri nedeniyle ABD’li Mary Brunkow ve Fred Ramsdell ile Japon Shimon Sakaguchi’ye verildi.
Ödül, İsveç’te bulunan Karolinska Enstitüsü’nde düzenlenen basın toplantısında açıklandı.
Bağışıklık sistemi, T hücreleri aracılığıyla mikropları tanıyıp yok ediyor; ancak bazı T hücreleri yanlışlıkla vücudun kendi proteinlerini hedef alarak otoimmün hastalıklara yol açabiliyor. Brunkow, Ramsdell ve Sakaguchi, bu süreci düzenleyen mekanizmaları keşfederek kritik bir gen olan Foxp3’ü tanımladı. Aynı gen, insanlarda nadir görülen IPEX sendromu ile ilişkilendirildi.
Keşiflerin klinik uygulamalara katkısı büyük. Kök hücre nakillerinden sonra komplikasyonların önlenmesi, daha etkili kanser tedavileri ve otoimmün hastalıkların tedavisi mümkün hale geliyor.
Brunkow, 1961 doğumlu olup Princeton Üniversitesi’nden doktora derecesi aldı ve Washington’daki biyoteknoloji şirketinde ödül çalışmasını yürüttü. Halen Seattle’daki Sistem Biyolojisi Enstitüsü’nde kıdemli program yöneticisi olarak çalışıyor.
Fred Ramsdell, 1960 doğumlu ve Kaliforniya Üniversitesi’nden 1987’de doktora derecesini aldı. Brunkow ile aynı biyoteknoloji şirketinde çalıştı ve şu anda San Francisco ve Seattle’da kendi kurduğu şirkette bilimsel danışman olarak görev yapıyor.
Shimon Sakaguchi, 1951 doğumlu Japon bilim insanı olup 1976’da tıp doktoru, 1983’te Kyoto Üniversitesi’nden doktora derecesi aldı. Halen Osaka Üniversitesi’nde profesör olarak görev yapıyor.
Nobel Ödülleri, İsveçli Alfred Nobel’in vasiyetiyle ölümünden sonra kurulan Nobel Vakfı tarafından, insanlığa hizmet eden bilim insanları ve kuruluşlara veriliyor. Fizik, kimya, tıp, edebiyat ve barış dallarında verilen ödüller, her yıl 10 Aralık’ta sahiplerine takdim ediliyor.
2024 Nobel Tıp Ödülü ise mikroRNA keşfi ve gen düzenlemesindeki rolü ile ilgili çalışmalardan dolayı ABD’li Victor Ambros ve Gary Ruvkun’a verilmişti.
