Bayram tatiline günler kala çoğu sektör emekçilerine ödemeler henüz yapılmadı.
Kuzey Kıbrıs Narenciye Üreticileri Birliği Derneği Başkanı Turgut Akçın, narenciye üreticilerinin bayram öncesi ödenebilmeleri için girişim yapılmadığını söyleyerek, eleştiride bulundu.
Akçın yaptığı yazılı açıklamada, Mandora mandarin üreticileri dışındaki limon, greyfrut ve valensiya üreticilerinin kötü bir sezon geçirdiklerini, yeni sezonu nasıl geçirecekleri konusunda karamsarlık içinde olduklarını belirtti.
Suyu peşin parayla satıyorlar
“Hükümetin kontrolündeki sulardan faydalanabilmek için ana hatlara akıllı saatler kondu ve birçok bölge içme sularında olduğu gibi kart sistemine geçti. Yani su almak için peşin para yatıracaksınız, yatırdığınız kadar su alabileceksiniz.” diyen Akçın, şunları kaydetti:
“İlk dönem Cypfruvex’e paketlemeye verilen ürün karşılığı bir kısım üretici verdiği ürünün parasının yüzde 50’sini aldı. Ancak konsantreye ürün veren üretici sayısının yüzde 70’ini teşkil eden bu kesime hiç ödeme yapılmadı. Bu üreticiler bahçelerine nasıl bakacak, gübre atacak, sulayacak. Oysa Cypfruvexin devletten milyonlarca lira alacağına karşılık bir miktar paranın Cypfruvex’e aktarmakla bu üreticilerinde kısmen ödense bayramı parasız geçirmeyeceklerdi hem de bahçelerinin bakımını yapabileceklerdi. Zaten alacakları para pul oldu. Tüm girdiler dolara endeksli. Her geçen gün girdi maliyetleri artmakta, her gün fiyatlar değişmektedir; alacakları para bu girdileri karşılamamaktadır”
-Doğrudan Gelir Desteği hala ödenmedi
Her yıl Haziran ayında ödenen Doğrudan Gelir Desteğinin bu yıl hala ödenmediğini belirten Akçın, ne zaman ödeneceğinin de belli olmadığını söyledi.
“Doğrudan Gelir Desteği ödense üretici biraz nefes alacaktı o da ödenmedi.” diyen Akçın, gübre ve ilaç satan yerlerin genelde peşin para ve Euro ile çalıştığını dolayısıyla bu üreticilerin bu ürünleri almakta zorlandığını kaydetti.
Akçın, “Güzelyurt, Lefke bölgesi narenciye üreticileri bu bayramı buruk ve parasız geçirecekler. Birçok bahçe ise hale hasat edilmeyi beklemektedir. Havaların serin gitmesi Akdeniz Meyve Sineğinin faaliyetini engellemektedir. Ancak sıcaklıkların artması ile birlikte sineğin faaliyete geçmesi portakalların kurtlanmasına vesile olacaktır” ifadelerini kullandı.
Bir miktar ürünün dalında kalacağını, üreticinin hükümetten bu ürünün tazmin edilmesi beklentisi içerisinde olduğunu belirten Akçın, “Üretici yönünden içinde bulunduğumuz yılda hiç iç açıcı görünmüyor” dedi.
