İsrail Gazze’yi yok edecek: Neler yaşanıyor?

İsrail’in Gazze’ye yaptığı saldırıların ardından yüzlerce vatandaşını kaybeden Hamas’ın cumartesi sabahı İsrail’e karşı başlattığı saldırılar iki taraf arasında savaşa dönüştü. Hamas’ın sürpriz ve koordineli saldırılarında şu ana kadar İsrail’de en az 1200 kişi, Gazze’de ise İsrail’in misillemesinde en az 900 kişi yaşamını yitirdi.

Yedek subayları göreve çağıran İsrail, son 50 yılın en büyük ve koordineli saldırısıyla karşı karşıya kaldı. Netanyahu hükümeti ‘savaş hali’ ilan etti. Her iki taraftan yüzlerce kişi hayatını kaybetti.

Kuzeyi ve doğusunda İsrail, güneyinde Mısır ve batısında da Akdeniz’in bulunduğu Gazze Şeridi, 2007 yılından bu yana havadan, karadan ve denizden İsrail’in kuşatmasında.

Gelişmeler, Haaretz, BBC, EU, The Times of Israel haber servislerinden alınmıştır:

Son gelişmeler:

İsrail ve Gazze’de saat neredeyse sabahın 08:00’i. İsrail’in hava saldırıları gece boyunca devam etti. Son birkaç saatte gelen haberler şöyle:

• İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait düzinelerce savaş uçağı, Hamas’ın saldırılarını tasarlayıp gerçekleştirdiği nokta olduğuna inanılan Gazze’deki El-Furkan mahallesinde 200’den fazla hedefi vurdu. İsrail ordusu, bunun son 24 saat içinde bölgede düzenlenen üçüncü karşı saldırı olduğunu söylüyor.
• Toplam ölü sayısı 2.100’e yükseldi; İsrail’deki ölü sayısı 1.200’e yükselirken, Gazze’deki yetkililer 900 kişinin öldüğünü söylüyor.
• ABD Başkanı Joe Biden, Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısını “saf kötülük” olarak tanımladı ve kınadı. ABD askeri yardımını taşıyan ilk uçak da Salı akşamı İsrail’in güneyine ulaştı.
• AB’nin Dışişleri Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, İsrail’in Gazze’ye yönelik missilleme saldırılarının “uluslararası hukuku ihlal etmiş olabileceğini” söyledi. “İsrail’in kendini savunma hakkı var, ancak bunun uluslararası hukuka, insancıl hukuka göre yapılması gerekiyor” dedi. “(İsrail’in) bazı eylemleri – ve Birleşmiş Milletler bunu zaten söyledi – suyun kesilmesi, elektriğin kesilmesi, sivil halkın gıdasının kesilmesi uluslararası hukuka aykırıdır, dolayısıyla evet, uluslararası hukuka uygun olmayan bazı eylemler var” dedi.
• ABD, Gazzeli sivillere “güvenli geçiş” sağlanması konusunda İsrail ve Mısır ile görüştüğünü söylüyor. ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, tarafların “bu soruna odaklandığını” söyledi ancak daha fazla ayrıntı açıklamadı.

İsrail ordusu Gazze sınırı yakınına 300 bin yedek güç konuşlandırdığını açıkladı

İsrail ordusunun bu sabah sosyal medyadan paylaştığı videoda İsrail Ordusu Sözcüsü Yarbay Jonathan Conricus çatışmaların şiddetleneceği uyarısında bulundu.

Cornicus videoda şu bilgileri verdi:

• İsrail ordusu, Gazze etrafındaki bariyerleri yeniden inşa etti. Ayrıca Gazze sınırı yakınlarına “piyade, zırhlı asker, topçu birlikleri” ve silah altına aldığı yedek güçlerinden 300 binini gönderdi. İsrail ordusunda görev yapmış 40 yaşın altındaki tüm İsrailliler, muaf olmadıkları sürece, yedek göreve çağrılabiliyor.Bu kuvvetler, “Gazze Şeridi’ne yakınlar, İsrail hükümeti tarafından bize verilen görevi yerine getirmeye hazırlanıyorlar – bu da savaşın sonunda Hamas’ın tehdit oluşturabileceği ya da İsrailli sivilleri öldürebilecek herhangi bir askeri kabiliyeti kalmadığından emin olmak.”İsrail’de ölenlerin sayısı 1.200’e yükseldi; bunların “ezici çoğunluğu sivil”. 2.700’den fazla kişi yaralandı.İsrail ordusu, Hamas’ın askeri tesislerini havadan vuruyor; Hamas’ın askeri üslerini bazı sivil binalara yerleştirdiğini iddia ediyor.Suriye’den İsrail’e roket atıldı ancak bunların arkasında kimin olduğunu bilmediğini söyledi.Hizbullah Lübnan’dan füzeler attı ve İsrail misilleme yaptı.Önümüzdeki günlerde çatışmalar yoğunlaşacak ve Gazze’den gelecek görüntüleri “anlamak ve baş etmek daha zor olacak”.

İsrail ordusu: Gazze’den tanık olması daha zor görüntüler gelecek

Hem İsrail’de hem de Gazze’de ölü sayısı artmaya devam ederken İsrail ordusu, çatışmaların sertleşeceği uyarısında bulundu.

İsrail Savunma Kuvvetleri Sözcüsü Yarbay Jonathan Conricus yayımladığı video güncellemesinde, “Oldukça ağır kayıplar verdik… Ancak bu bizi caydırmayacak ve kararlılığımızı zayıflatmayacak” ifadelerini kullandı.

Conricus çatışmaların yoğunlaşmasından sonra bile İsrail’e verilen desteğin devam edeceğini umduğunu sözlerine ekledi:

“Çatışmalar yoğunlaşıp Gazze Şeridi’nden anlaması ve başa çıkması daha zor görüntüler geldiğinde bile bu durumun böyle kalmasını umuyoruz” dedi.

İsrail ordusu, Hamas’ın Gazze Şeridi hava sahasında saldırıları tespit etmekte kullandığı bir alanı yok ettiğini açıkladı.

Ülkenin hava kuvvetleri ayrıca, gece boyunca savaş uçaklarının Gazze’deki Beyt Hanun’da “Hamas tarafından terörizmi finanse etmek için kullanılan iki banka şubesi, bir yer altı tüneli ve Hamas tarafından terörist faaliyetleri yönlendirmek için kullanılan iki operasyonel komuta merkezi dahil olmak üzere” 80’den fazla bölgeyi vurduğunu da söyledi.

Filistin Sağlık Bakanlığı saldırılarda öldürülenlerin sayısının 750’yi geçtiğini açıkladı. Hamas gece saldırılarında en az 30 kişinin öldürüldüğünü açıklamıştı.

Gece süren saldırıların ardından Çarşamba günü şafak sökerken, binlerce Filistinli işgal altındaki Batı Şeria’da İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik hava saldırılarına karşı gösteriler düzenledi.

Filistin Haber Ajansı, protestocuların Filistin bayrakları ve Gazze’de öldürülen kurbanların resimleriyle yürüdüklerini bildirdi.

BM Saat (07.00): İsrail’in hava saldırıları sonucu 260.000’den fazla Gazzeli yerinden edildi

Birleşmiş Miletler (BM), İsrail ordusunun Gazze’yi bombalamaya devam etmesi nedeniyle 260.000’den fazla insanın evlerini terk etmek zorunda kaldıklarını açıkladı.

Salı gecesi yapılan bir güncellemede bunun, “Çatışmaların şiddetlendiği ve 50 gün boyunca devam ettiği 2014 yılından bu yana yerinden edilen en yüksek insan sayısını” temsil ettiği belirtildi. Sayının daha da artması bekleniyor.

Çoğu insanın okullara sığındığı bildiriliyor.

Gazze Şeridi yaklaşık 2,3 milyon insana ev sahipliği yapıyor ve dünyadaki en yüksek nüfus yoğunluğundan birine sahip.

BM, son günlerdeki hava saldırılarının 1000’den fazla konutu yok ettiğini söyledi.

Gazze’de temel ihtiyaçların karşılanmasının “giderek daha zorlayıcı” hale geldiğini de sözlerine ekledi.

BM ve insan hakları örgütleri nasıl değerlendiriyor?

Hamas’ın Cumartesi günü İsrail’e yönelik saldırısının ardından İsrail yetkilileri, Gazze için ‘topyekün abluka’ kararı aldı, elektrik, gıda ve akaryakıt tedarikinin kesileceğini söyledi.

Enerji ve Altyapı Bakanı Israel Katz, İsrail’den Gazze Şeridi’ne giden su kaynaklarının da derhal kesilmesi emrini verdiğini söyledi.

Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları ve insan hakları örgütleri, insanlar için günlük hayatın halihazırda zor olduğu Gazze’de İsrail’in aldığı yeni kararın tehlikeli olduğunu vurguluyor, “son derece vahim” insani durumun “katlanarak kötüleşeceğini” söylüyor.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Turk, Salı günü yaptığı açıklamada Gazze’deki ablukanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu söyledi.

Turk, böylesine bir kuşatmanın “toplu cezalandırma” diye nitelendirilebileceğini belirtti.

2007’den bu yana Gazze’deki abluka

Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs ile birlikte Filistin topraklarının bir bölümünü oluşturuyor.

2007 yılında iktidardaki Filistin yönetimi ile Hamas arasında şiddetli bir anlaşmazlığın ardından yönetim sadık güçlerini geri çekmiş ve Gazze Hamas’ın kontrolüne geçmişti.

İsrail, ardından bu bölgeye havadan, karadan ve denizden abluka uygulamaya başladı.

2014 yılında Hamas’la yaşanan kısa süreli çatışmanın ardından İsrail, kendisini roket saldırılarından ve militanların sızmasından korumak için Gazze çevresinde bir tampon bölge ilan etti, ancak bu bölge insanların yaşaması ve tarım yapması için mevcut arazi miktarını azalttı.

İsrail’in ablukası günümüze kadar sürüyordu ve BM örgütleri ile insani yardım kuruluşları, ablukanın her geçen gün Gazze halkının yaşam koşullarını kötüleştirdiği uyarısı yapıyordu.

Bugün 2,3 milyon kişinin yaşadığı Gazze Şeridi, dünyada nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu yerler arasında.

BM’ye göre Gazze’deki nüfusun yaklaşık yüzde 80’i uluslararası yardımlara muhtaç.

Burada yaklaşık bir milyon insanın her gün gıda yardımına ihtiyacı olduğu belirtiliyor.

Gıda, tıbbi malzeme gibi birçok mal ancak BM ve insani yardım kuruluşları üzerinden Gazze’ye sokulabiliyor.

Gazze’ye insan ve malların giriş-çıkışı, 2007’den bu yana İsrail ve Mısır tarafından denetleniyor.

Yeni karara tepkiler ne oldu?

İsrail’in abluka kararının ardından Pazartesi günü açıklama yapan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Gazze’ye insani yardım ulaştırılmasına izin verilmesi çağrısında bulundu.

İsrail’i askeri operasyonlarını yürütürken sivilleri ve sivil altyapıyı korumaya ve uluslararası hukuka uymaya çağıran Guterres, İsrail’in Gazze’yi tamamen kuşatmasından, gıda, yakıt ve elektrik tedarikini kesmesinden “derin üzüntü” duyduğunu söyledi.

Gazze’deki “son derece vahim” insani durumun “katlanarak kötüleşeceği” uyarısında bulunan Guterres, tüm taraflara Gazze’de mahsur kalan sivillere acil insani yardım ulaştırılması için BM’ye izin vermeleri çağrısında bulundu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Cumartesi günü misilleme hava saldırılarını başlatmadan önce “her yerde tüm gücümüzle harekete geçmek üzereyiz” diyerek belirli bölgelerde yaşayan insanları bu bölgeleri terk etmeleri konusunda uyarmıştı.

Ancak birçok kişinin bölgeden ayrılması mümkün değil.

BM’ye göre İsrail’in hava saldırıları nedeniyle neredeyse 200 bin kişi Gazze’de yerinden edildi.

BM İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (OCHA), 130 binden fazla kişinin BM tarafından kurulan okullarda barındığını söyledi, ancak bunların bir kısmının İsrail tarafından hedef alındığı bildirildi.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise geçtiğimiz günlerde Gazze Şeridi’ndeki sağlık tesislerine 13 saldırı bildirildiğini ve bu tesislerde depolanan tıbbi malzemelerin tükendiğini söyledi.

‘Savaş suçu’

Pazartesi günü açıklama yapan BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı iletişim direktörü Juliet Touma, Gazze’deki insanların “dehşet içinde” olduklarını ve hem kendilerinin hem de çocuklarının ve ailelerinin güvenliği için endişelendiklerini söyledi.

İsrail’in “tam bir kuşatma” kararı almasından bu yana Gazze’ye yardım ulaştırmanın ne kadar zorlaşacağı sorusuna Touma, “Gazze son 16 yıldır abluka altında, bu nedenle BM Ajansı’na bel bağlayanların sayısı son yıllarda büyük ölçüde arttı” dedi.

“Daha fazla sıkılaştırmanın zaten kötü olan durumu çok daha kötü hale getireceğinden endişe ediyoruz” diyen Touma, 1,2 milyon kişinin gıda yardımı için kuruma bağlı olduğunu ve bunların önemli bir kısmının kadın ve çocuk olduğunu kaydetti.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, web sitesinde yayımlanan açıklamada İsrail yetkililerinin Gazze’ye elektrik kesimi gibi cezai tedbirlerini “savaş suçu” diye niteledi.

Örgüt, uluslararası hukukun çatışmanın tüm tarafları için geçerli olduğunu söyledi.

Avrupa ve Akdeniz bölgesini izleyen Euro-Med Monitor adlı insan hakları kuruluşu ise sosyal medyadan yaptığı paylaşımda Gazze’de elektrik, internet ve telefon hatlarının kesik olması nedeniyle birçok kişinin tahliye mesajlarına erişemediğini, bunun da insanların hayatını tehlikeye attığını söyledi.

Gazze-Mısır sınır kapısı kısmen kapalı

Mısırlı güvenlik kaynaklarının Reuters haber ajansına verdiği bilgiye göre, Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Refah sınır kapısı İsrail’in yakınlarda gerçekleştirdiği bir saldırının ardından kısmen kapatıldı.

Refah, İsrail’in sınır kapılarını kapatmasının ardından Gazze sakinlerinin giriş çıkış yapabildiği tek geçiş noktası.

Geçişler daha sonra sadece insani durumlar için yeniden açıldı.

Mısır ve İsrail tarafından uygulanan abluka, Gazze’de mal ve insan dolaşımına uzun süredir ciddi kısıtlamalar getiriyor.

Kızılay, Hamas’ın Cumartesi günü İsrail’e saldırmasından bu yana Refah sınır kapısı üzerinden Gazze’ye bir miktar tıbbi yardım ulaştırdı.

Avrupa Komisyonu, Filisten’e yardımlarını değerlendiriyor

Avrupa Birliği Komisyonu, Pazartesi günü Filistin’e yönelik yardım programını gözden geçirdiğini duyurdu.

Komisyon’un bölgeye 691 milyon euro değerinde bir kalkınma yardımı portföyü var.

AB Komisyonu Komşuluk ve Genişleme Komiseri Oliver Varhelyi, dün X adlı sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, “İsrail’e ve halkına yönelik terör ve vahşetin boyutu bir dönüm noktasıdır. İşler her zamanki gibi ilerleyemez” dedi.

Varhelyi, “Filistinlilerin en büyük bağışçısı olan Avrupa Komisyonu, kalkınma portföyünün tamamını incelemeye alıyor” ifadesini kullandı.

Almanya ve Avusturya ise Filistinlilere yapılan kalkınma yardımının askıya alındığını duyurdu. İtalya, yardımın askıya alınmasının tartışılmaz olduğunu belirtti.

İngiltere de Filistin projelerine yönelik yardımlarını gözden geçirdiğini açıkladı.