Pile – Arsos (Yiğitler) köyü arasına yol yapımıyla ilgili çıkan gerilim yerini uzlaşıya bırakıyor.
25 yılı aşkın geçmişi bulunan Pile – Yiğitler yolu projesi hususunda Kıbrıs Türk tarafının yapıcı tutumu ve bu yönde yaptığı tüm çağrılara rağmen bu güne kadar Pile’de yaşayan vatandaşların günlük hayatlarını kolaylaştırıcı adımlar atılmamış ve iyi niyet karşılık görmedi.
- Haber Merkezi
BM Barış Gücü bugün yaptığı açıklamada, Pile yol anlaşmazlığının çözümüne yönelik düzenlemeler konusunda anlaşmaya varıldığını ve bugün yürürlüğe gireceğini açıkladı.
Açıklamada halen birkaç yöntemin tartışılmaya devam edildiği de belirtildi.
Kıbrıs’taki İngiliz Yüksek Komiserliği ile ABD ve Fransa Büyükelçilikleri, Pile – Arçoz yolu ile ilgili durumun istikrara kavuşturulması adına varılan mutabakatın memnuniyetle karşılandığını duyurdu.
İngiliz Yüksek Komiserliği’nden yapılan açıklamada, bu süreçte tarafların yapıcı bir yaklaşım benimsediği, BM’nin her iki toplumun ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde Pile’yi geliştirmek amacıyla bir yol bulma yönünde temel rol üstlendiği ifade edildi.
Açıklamada, üç diplomatik misyonun da BM Barış Gücü ve Genel Sekreter Özel Temsilcisi Colin Stewart’a, Kıbrıs’ta barışçıl bir çözümü baltalayabilecek gerginliklerin önlenmesi amacıyla taraflarla olan ilişkilerinde tam desteklerini yineledikleri belirtildi.
Her iki tarafı da müzakerelerin yeniden başlatılması için adımlar atma konusunda esnek ve açık olmaya çağıran söz konusu diplomatik misyonlar, BM Genel Sekreteri Guterres’in bir BM temsilcisi atamasının acil ihtiyaç olduğu vurgusunda bulundu.
Rum basınında, anlaşmanın yolun açılmasını ve Pile bölgesinde ruhsatlı konut inşaatının yanı sıra köyün batısındaki yol üzerinde bir kontrol noktası inşa edilmesini kapsadığına inanılıyor.
Konutlar inşa edilecek, güneş enerjisi santrali kurulacak, geçiş noktaları eklenecek
Güneydeki basının aktardığına göre yolla birlikte, Pile’nin kuzeyindeki 400 dönümlük araziye konutlar inşa edilecek, boş bir alana ise güneş enerjisi santrali kurulacak.
Yol üzerine geçiş noktalarının da yerleştirilmesinin planlandığı ancak konumunun henüz belirlenmediği, bu kararın “Avrupa Birliği’nin emriyle geldiği” ifade ediliyor.
Yine güneydeki haber kaynaklarına göre çerçeve anlaşması kapsamında Türk askeri personelinin Pile’nin batısındaki tampon bölgeye girme olasılığını da ortadan kaldırıyor. Köyün batısındaki Türk askeri mevzisinin artık “sivil kullanıma” açılacağı, mevzilerin geri çekileceği iddia ediliyor.
KIBRIS TÜRK TARAFI: PİLE YOLU EN KISA SÜREDE TAMAMLANACAK
Dışişleri Bakanlığı, Pile-Yiğitler yolu inşası tamamen insani amaçlar gözetilerek Pile köyünde yaşayanların arazilerine ve KKTC topraklarına kolay ulaşımını sağlamak amacıyla bir süre öne Pile-Yiğitler Yolu Projesi kapsamında yol yapım çalışmalarına başlandığı hatırlatıldı.
Açıklamada, “Yiğitler-Pile yolunun inşasına dair Birleşmiş Milletler Barış Gücü ile yürütülen müzakereler sonucunda 9 Ekim 2023 tarihi itibarıyla bir mutabakata varılmıştır. Yiğitler köyü tarafından başlanan yol yapım çalışmaları halihazırda devam etmekte olup, Pile’de yaşayan insanlarımızın hayatlarını kolaylaştıracak yol projesi, söz verdiğimiz üzere en kısa sürede tamamlanacaktır.” ifadeleri kullanıldı.
Kaçakçılık ve düzensiz göçe karşı yolda gerekli emniyet tedbirlerinin alınacağı aktarılan açıklamada, KKTC’nin “Pile’nin statüsüne saygı gösteren ve Pile’de yaşayan herkesin faydasına olacak projeler geliştirilmesine yapıcı bir anlayışla destek vermeyi” sürdüreceği vurgulandı.
TÜRKİYE MEMNUN
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Pile-Arçoz yolunun yapımı konusunda varılan mutabakatı memnuniyetle karşıladığını bildirdi.
Bakanlıktan, Pile-Arçoz yolunun yapımı konusunda mutabakata varılmasına ilişkin yazılı açıklama yapıldı.
“KKTC ile BM Barış Gücü arasında Pile-Yiğitler yolunun yapılması için varılan mutabakatın memnuniyetle karşılandığı” vurgulanan açıklamada, KKTC Dışişleri Bakanlığı tarafından bu konu hakkında yapılan açıklamanın “tümüyle” desteklendiği ifade edildi.
Açıklamada, “insani bir proje niteliğindeki Pile-Yiğitler yolunun yapımının, ara bölgedeki karma Pile köyünde yaşayan KKTC vatandaşlarının kendi topraklarına doğrudan ulaşımını kolaylaştırmak amacıyla on yıllardır gündemde olduğu” kaydedilerek, şu ifadelere yer verildi:
“Yolun yapılmasına ilişkin mutabakat, KKTC tarafının her daim ortaya koymakta olduğu yapıcı tutumun yeni bir örneğini teşkil etmektedir. KKTC’nin bu yaklaşımı, Ada’daki iki devletin işbirliğine dayanan yegane gerçekçi çözüm modelinin başarısına Türk tarafının sağlayacağı katkının da göstergesidir.”
Açıklamada, Türkiye’nin KKTC ile yakın eşgüdüm içerisinde bu hususun takipçisi olmaya devam edeceği vurgulandı.
YOL ÇALIŞMASI NASIL BAŞLADI?
Pile’deki durum, Kıbrıslı Türk yetkililerin tek taraflı olarak iki köy arasındaki tampon bölgeden geçen yolu inşa etme niyetlerini Ağustos ayında duyurmasıyla gündeme geldi.
Türk tarafı, Pile ile Yiğitler arasındaki yolun “genişletilmesine” ilişkin bir proje başlatıldığını, amacın, ”Pile köyüne İngiliz Egemen Üs Bölgeleri’ne muhtaç kalmaksızın geçiş yapılmasını sağlamak” olduğunu açıkladı.
Kıbrıs Türk tarafı şu ana kadar, çalışması on yıllara dayanan yolun, köydeki Kıbrıslı Türklerin kuzeye güvenli ve hızlı geçişini sağlamak amacıyla “insani” amaçlarla inşa edildiğini savunuyor.
Kıbrıs Rum tarafı, yolun inşa edilmesinin Türk kuvvetlerinin Mesarya ovasında kendi mevzilerini güçlendirmesine olanak tanıyacağı yönündeki endişelerini dile getirerek, yol üzerinde askeri karakola benzediğine inandıkları bir binanın varlığına dikkat çekerek, yola karşı çıkıyordu.
Kıbrıs’taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü (Unficyp), yolun “izinsiz” olacağını ve inşaatını engelleyeceklerini açıkladı.
Bölgede başlayan yol yapım çalışmalarının ilk gününde, iş araçlarını engellemeye çalışan BM personelleri ile Kıbrıs Türk Polisi karşı karşıya gelmiş, iş araçlarıyla BM araçları yoldan zorla kaldırılmıştı.
