Finlandiya’nın NATO’ya katılma süreci atılan imzalarla tamamlandı ve ülke, ittifakın 31. üyesi oldu.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistro, Twitter’dan yayınladığı açıklama ile ülkenin tarihinde yeni bir dönemin başladığını ve askeri tarafsızlık döneminin sona erdiğini duyurdu.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ortak basın toplantısındaki konuşmasında Rusya lideri Vladimir Putin’in saldırganlığının NATO’yu büyüttüğüne vurgu yaptı.
Sauli Niinistro ise aynı basın toplantısında, bunun tarihi bir gün olduğunu ve Finlandiya halkının güvenlik ve istikrar istediğini söyledi.
Niinistro, İsveç’in üyeliği konusunda Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşüldüğünü ve sürecin olumlu olacağına inandığını kaydetti.
Finlandiya’nın katılım seromonisi ile aynı saatlerde Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da, Twitter hesabından bir görüşmeyi kamuoyu ile paylaştı.
İsveçli mevkidaşı Billström ile görüşen Çavuşoğlu, paylaşımında “#NATO’ya katılımları için atmaları gereken adımları hatırlattık. Terörle mücadelede sonuç odaklı işbirliği şart” ifadelerini kullandı.
RUS SINIRI İKİ KATINA ÇIKIYOR
Finlandiya’nın NATO’ya katılması ile ittifak üyesi ülkelerin Rusya ile toplam sınırı iki katına çıkıyor.
Finlandiya-Rusya sınırının uzunluğu 1340 kilometre. Finlandiya, Rusya ile en uzun Avrupa Birliği sınırını paylaşıyor. Şu anda sınırda hafif ahşap çitler bulunuyor.
Rusya ise Finlandiya’nın NATO’ya katılmasına ilişkin mesajında hem bu ülkeyi hem de ittifakı uyardı:
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Alexander Grushko, NATO güçlerinin ve kaynaklarının Finlandiya’ya konuşlandırılması halinde, “Rusya’nın askeri güvenliğini sağlama almak için ek adımlar atılacağını” söyledi.
Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgale başlamasının en önemli sonuçlarından biri, askeri olarak “tarafsız” statüde olan iki İskandinav ülkesi Finlandiya ve İsveç’in, olası bir Rus saldırısına karşı NATO’ya katılımı gündemlerine alması oldu.
Türkiye, son olarak Ocak ayında Danimarkalı aşırı sağcı siyasetçi Rasmus Paludan’ın, Stockholm’deki Türkiye Büyükelçiliği binası önünde Kur’an yakması ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hedef alındığı protesto gösterileri nedeniyle İsveç’in NATO üyeliğine yeşil ışık yakmadı.
Finlandiya’nın NATO üyeli: Türkiye’nin kararı dünyanın gündeminde
İsveç’in üyeliği ile ilgili pazarlıklarda 14 Mayıs’ta yapılacak cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinden sonraki döneme işaret ediliyor.
“Atacağımız adımlar konusunda anlaştık”
NATO’ya katılım süreci ile ilgili Ankara ile yakın temas içerisinde olduklarını ifade eden Stoltenberg, şunları söyledi:
“Benim mesajım Ankara’daki ziyaretimde ve görüşmelerde olduğu gibi sadece Finlandiya’nın değil İsveç’in de vermiş olduğu sözleri tutması gerekiyor. Üçlü mutabakat muhtırasının şartlarına uyulması gerekiyor. NATO’ya katılımın onaylanması açısından herhangi bir şekilde bir engel kalmaması gerekiyor. Tabii ki bu bizim için NATO için birinci önceliğimiz benim için şahsi olarak da en büyük öncelik. Tabii ki bu konuda tüm müttefiklerimiz de aynı fikirde. İsveç’in de üyeliğinin en kısa sürede gerçekleştirilmesi için tabii ki elimizden geleni yapacağız. Bu konuda çalışmaya devam edeceğiz.”
Finlandiya’nın üyelik süreci
Finlandiya, NATO’ya üyelik başvurusunu İsveç ile birlikte 18 Mayıs 2022’de yapmıştı. 28-30 Haziran 2022’de düzenlenen Madrid Zirvesi’nde Türkiye, Finlandiya ve İsveç arasında Üçlü Muhtıra imzalandı. İki ülke zirvede NATO’ya katılmaya davet edildi.
Zirveden sonra NATO ülkelerinin çoğu, iki ülkenin üyelikleri için onay sürecini başlattı. 20 NATO ülkesi temmuzda, 4 ülke ağustosta, 4 ülke de eylülde meclislerinde onay sürecini tamamladı.
Son olarak 27 Mart’ta Macaristan Meclisi, Finlandiya’nın üyeliğini onayladı. TBMM’deki onay da 30 Mart’ta çıktı. Resmi prosedürün tamamlanmasının ardından Finlandiya, NATO’nun kuruluşunun 74’üncü yıl dönümü olan 4 Nisan 2023’te resmen ittifakın üyesi oldu.
Böylece Finlandiya’nın NATO üyelik süreci, bir yıldan kısa sürede tamamlanarak İttifakın 74 yıllık tarihinde en hızlı ilerleyen üyelik süreçlerinden biri oldu.
NATO’nun 9. genişlemesi
Açık kapı politikası izleyen NATO, 74 yılı geride bırakırken 9. kez genişledi. 1949’da 12 üyeyle kurulan İttifak, Finlandiya’nın katılımıyla 31 üyeye ulaştı.
ABD, Belçika, İngiltere, Danimarka, Fransa, Hollanda, İtalya, İzlanda, Kanada, Lüksemburg, Norveç ve Portekiz’in imzalarıyla kurulan NATO’ya 1952’de Türkiye ve Yunanistan dahil oldu.
Almanya 1955’te ve İspanya 1982’de NATO’ya katılırken 1999’daki genişlemede Çekya, Macaristan ve Polonya İttifaka dahil oldu.
2004’teki genişlemede Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya üye olurken 2009’da Arnavutluk ve Hırvatistan, 2017’de Karadağ, 2020’de Kuzey Makedonya NATO üyeleri haline geldi.
Dış kaynaklar: Reuters – EU- AA-BBC
