Avrupa genelinde üniversite diploması, işsiz kalma ihtimalini azaltıyor. Ancak 2024 itibarıyla bu durumun geçerli olmadığı tek ülke Türkiye.
Eurostat verilerine göre, Türkiye’de üniversite mezunlarının işsizlik oranı %9,2 iken, genel nüfusun işsizlik oranı %8,8. Bu oran, Avrupa’daki 33 ülke arasında yalnızca Türkiye’de bu şekilde. Avrupa Birliği ortalamasında ise üniversite mezunlarının işsizlik oranı %3,8; genel nüfusta ise %5,9. Yani AB’de diploma sahibi olmak, işsizlik riskini ortalama %55 oranında azaltıyor.
Türkiye, işsizlik oranında tersine dönen tek ülke
Rapora göre, üniversite mezunları ile genel nüfus arasında işsizlik oranı farkı neredeyse her ülkede mezunlar lehine. İspanya’da bu fark %4,5 puana kadar çıkarken, Türkiye’de -0,4 puanla mezunlar aleyhine bir tablo ortaya çıkıyor.
OECD: Kalite ve uygunluk sorunu var
OECD yetkilileri Euronews’e yaptığı açıklamada, üniversite mezunlarının diğer gruplardan daha fazla işsiz olmasının “alışılmadık bir durum” olduğunu vurguladı. Gerekçe olarak, yükseköğretim sisteminin hızlı büyümesinin kaliteyi düşürmesini ve eğitimle iş gücü ihtiyaçları arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunmasını gösterdiler.
Ayrıca Türkiye’de STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) alanlarındaki mezun oranının düşük olması da iş bulma zorluğunu artırıyor.
21 yıldır devam eden bir sorun
Eurostat verileri, 2004’ten bu yana 33 Avrupa ülkesini izliyor. 2004–2024 döneminde üniversite mezunlarının genel nüfustan daha yüksek işsizlik oranına sahip olduğu tek ülke yine Türkiye. Üstelik bu durum 2011’den beri düzenli şekilde devam ediyor.
Çözüm: Kaliteli ve iş piyasasına uygun yükseköğretim
OECD, hükümetin artık üniversitelerin niceliği yerine, kaliteye ve iş gücüyle uyumlu programlara öncelik vermesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, yükseköğretim mezuniyeti işsizliği azaltan değil, artıran bir faktör olmaya devam edecek.
