Depreme hazırlık için maaşlardan belirli oranlarda kesinti yapılması için değiştirilen yasa Cumhurbaşkanı Ersin Tatar tarafından geri iade edilmesi tartışılmaya devam ediliyor.
Neden iade edildiğiyle ilgili çeşitli açıklamalar yapılsa da Başbakan Üstel konunun farklı bir boyutunun olmadığını belirtmişti.
Haber Merkezi
7 Nisan’da Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Deprem ve Diğer Doğal Afetlere Yönelik Mali Yardım ve Hazırlık Yasa Tasarısı’nı Cumhuriyet Meclisi’ne iade etti.
10 Nisan tarihli Meclis toplantısında Başbakan Ünal Üstel iadenin gerekçesi olarak, depremde hayatını kaybeden Şampiyon Melekler olduğunu açıkladı.
Üstel, maaşlardan ”sadece gönüllü yapılacak” kesintilerin tüm parasını Şampiyon Melekler Derneği’ne aktarılacağını, bunun gerçekleşmesi için yasal değişiklik yapılacağını ve bu yüzden iade edildiğini söyledi. Başbakan Ünal Üstel konunun farklı bir boyutunun olmadığını da belirtti.
Tatar’ın ‘maaşlardan kesinti’ Yasası’nı neden imzalamadığı belli oldu
OY ÇOKLUĞUYLA GEÇMİŞTİ
Depremle ilgili kaynak yaratmak amacıyla hazırlanan “Deprem ve Diğer Doğal Afetlere Yönelik Mali Yardım ve Hazırlık Yasa Önerisi” Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’ndan Mart sonunda oy çokluğuyla geçmişti.
Kamuyla özelde maaş kesintisinin yansıra ek vergi öngören yasa önerisi, 26 olumlu, 7 ret oyla kabul edilmiş, 16 milletvekili oylamaya katılmamıştı. Oylama 28 Mart’ta yapılmıştı.
İADENİN NEDENİ KELİME HATASI
Doğal Afet ve Depremle İlgili Mevzuatın Düzenlenmesine İlişkin Oluşturulan Geçici ve Özel (Ad-Hoc) Komite Başkanı, UBP Milletvekili Özdemir Berova, yeniden düzeltilen ve eklenen bölümleri BRT’de katıldığı bir programda açıkladı.
Şampiyon Melekleri Yaşatma Derneği ile bir protokol imzalanacağını, maaş kesintilerinden oluşacak olan kaynağın nasıl kullanılabileceği yasa çerçevesinde belirtildi.
Berova, yasaya ilişkin şu detayları verdi:
“Bu yasanın mevduat ile ilgili olan konularda vadeli mevduatlardan Türk Lirası üzerinden yapılacak olan kesinti 100 bin TL’nin üzerinde mevduat için öngörüldü. 101 bin TL’si olan bir kişiden ayda 12,5 TL şu andaki faiz oranları ile bir meblağ kesilecek bunun da toplam hacmi 9 ay içerisinde 112,5 TL olacak. Eğer 20 bin Sterlinlik mevduattan ise bunun karşılığı da 20 Penny’dir. 20 Penny’nin 9 aylık süreçteki karşılığı da 2 Pound’tan azdır.”
“14’ÜNCÜ MADDE DÜZELTİLDİ”
Söz konusu yasanın 14’üncü maddesinde bir hata olduğunu da belirten Berova, şöyle devam etti:
“Berova, “100 bin TL meselesini yasanın içerisine koymamıştık. O gün Genel Kurul günü Genel Başkanı ile Başbakanın bir görüşmesi oldu ve Erhürman orada 100 bin TL’ye kadar olan mevduatların hariç bırakılmasının daha doğru olabileceğini ifade etti. O hızlı yazım içerisinde mal sermayesi yazacağımıza irat kelimesini ekledik ve bu faiz olarak algılandı. Bu da 100 bin TL faiz alandan sanki kesiliyormuş gibi gözüktü. Onu yeni yasada düzeltiyoruz. İrat kelimesi çıkartıldı.”
“17 NİSAN’DA GENEL KURUL GÜNDEMİNE TAŞIYACAĞIZ”
Yasa tasarısı üzerindeki çalışmalarına yarında Meclis komitesinde devam edeceğini söyleyen Berova, ”önümüzdeki hafta 17 Nisan Pazartesi günü Genel Kurul’un gündemine taşıyacağız” dedi.
KOMİTE GÖRÜŞMEYE BAŞLADI
Cumhuriyet Meclisi, Doğal Afet ve Depremle İlgili Mevzuatın Düzenlenmesine İlişkin Oluşturulan Geçici ve Özel (AD-HOC) Komite yaptığı toplantıda
“Cumhurbaşkanınca Bir Daha Görüşülmek Üzere İade Edilen Deprem ve Diğer Afetlere Yönelik Mali Yardım ve Hazırlık Yasası”nın madde madde oylamasına başladı.
Komite, anılan yasa üzerindeki görüşmelerine önümüzdeki toplantısında devam edecek.
Maaşlardan kesintisi içeren yasa tekrar komitede: Neler yaşandı?
MAAŞ KESİNTİSİ: 9 AYDA 1 MİLYAR TL PLANLANIYOR
5 bin TL’den düşük maaş alanlardan kesinti yapılmayacak.
- 15 bin TL ile 55 bin TL arasında maaş alanlardan yüzde 2,
- 55-75 bin TL arası maaşlardan yine yüzde 2,
- 75 bin TL üzeri maaş alanlardan yüzde 5 kesinti yapılacak.
Maaşlarından ayrıcı kesinti yapılmasını istemeyenler dilekçe verebilecek. 55 bin TL ile 75 bin TL arasında maaş alanlardan 9 ay kesinti yapılması halinde, 29 milyon TL, 75 bin TL üzerindeki maaşlardan 9 ay kesinti yapılması halinde 45 milyon TL toplanacak.
Bütçeden tasarruf…
Bütçeden yüzde 10 tasarruf yapılmasıyla yaklaşık 504 milyon TL tasarruf edilecek.
- Cari transferlerden 3 milyon 850 bin TL,
- mahalli projelerden 47 milyon TL,
- mal ve hizmet alımları ödenek kalemlerinden 15 milyon TL,
- Merkez Bankası kârı üzerinden bütçeye aktarılan paradan 437 milyon 500 bin TL.
Ek vergiler…
Ek vergilerden 9 ay boyunca kaynak yaratılmasını öngörülen rakam ise, 465 milyon TL.
- Siyasi partilerden 4 milyon TL,
- gelir vergisi 50 milyon TL,
- kurumlar vergisi 110 milyon TL,
- kira, stopaj gelir vergisi 10 milyon TL,
- taşınmaz mal stopaj vergisi 117 milyon TL,
- motorlu araçlar 25 milyon TL,
- şirket, ortaklık, unvan, patent tescili, sermaye artışı 18 milyon TL,
- yabancı sanatçı, tiyatro, konser vs. 5 milyon TL,
- mevduat, stopaj beyannamesi 50 milyon TL,
- özel iletişim 1 milyon 805 TL, şans oyunları, gazinolar 25 milyon TL,
- hazine mallarını kiralama 2 milyon TL,
- kuyumcu gelirleri 3 milyon TL,
- belediyeler 7 milyon TL,
- gece kulüpleri 4 milyon TL,
- kara sınır kapılarından sigorta gelirleri 25 milyon TL.
KESİLECEK ORANLAR NETLEŞTİ
Yasa amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ayrıca; vergi, resim, harç ve ücretlerden de ek katkı alınacak.
Buna göre, Merkez Bankasının 2023 yılı kârının normal sermayeye ulaştıktan sonra yüzde 25’inin ihtiyata alınan kısmı dışında kalan kârı üzerinden 400 milyon TL; siyasi partilere devlet tarafından her ay ödenen katkıdan yüzde 10 oranında katkı alınacak.
Gelir Vergisi ile Kurumlar Vergisinden de katkı alınmasını içeren Yasa ile taşınmaz mal kiralama, alım ve satımına ilişkin işlemlerde de bir miktar katkı alınmasını kapsıyor. Yasaya göre, motorlu araç kayıt ve ruhsat harçlarından da matraha göre yüzde 1 ile yüzde 10 arasında katkı alınacak.
Ayrıca Yasa, yabancı sanatçıların Kuzey Kıbrıs’taki faaliyetlerinden elde edilecek brüt geliri üzerinden yüzde 10 oranında; avlanma ruhsatı alan her kişiden 100 TL; belediye hizmetlerinden yararlanma resminden yüzde 10 oranında; kara sınır kapılarında geçişlerde düzenlenen her poliçe için 3 aylık 10 Euro, 6 ve 12 aylık ise 20 Euro ilave katkı alınması gibi ek katkıları da içeriyor.
