Uluslararası Şeffaflık Örgütü, 1995’ten bu yana her yıl açıkladığı Yolsuzluk Algı Endeksi’nin 2022 yılı sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı.
Endeks’e göre, Türkiye yolsuzluk algısında beş sıra daha gerileyerek 180 ülke arasında kendisine 101. sırada yer bulabildi. Güney Kıbrıs ise 51. sırada yer aldı.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün 2022 raporuna göre, dünyanın büyük bölümü yolsuzlukla mücadelede başarısız oldu. Ülkelerin yüzde 95’i 2017’den bu yana bu konuda çok az ilerleme kaydetti ya da yerinde saydı.
Ülkeleri “çok yolsuz”dan (0 puan) “çok temiz”e (100 puan) kadar bir ölçekte sıralayan Yolsuzluk Algı Endeksi’nde 100 üzerinden 36 puan alabilen Türkiye, bir yılda 2 puan kaybederek son 10 yılın en düşük puanını aldı.
Türkiye, böylelikle son iki sene içinde Endeks’te toplam 15 sıra gerilemiş oldu. Rapora göre, Türkiye’nin puanı 2013’ten sonra düşüşe geçti.
Türkiye’nin 2013’te 50 olan puanı 2014’te 45, 2015’te 42, 2016’da 41, 2017’de 40’a gerildi. Puan, 2021’de 38 ve 2022’de 36 oldu.
Türkiye, 2022 yılında Arnavutluk, Tayland, Sri Lanka, Sırbistan, Peru, Panama, Kazakistan, Ekvador, Türkiye ile aynı sıra ve puanı paylaştı.
KAYIT DIŞI PARA
Raporda, Türkiye’ye ilişkin özetle şu değerlendirme paylaşıldı:
“Türkiye’nin Uluslararası Mali Eylem Görev Gücü tarafından 2021’de gri listeye alınmasının yanında Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası ülkeye giren kayıt dışı para miktarının arttığına ilişkin iddialar, yargının politikleşmesi, demokratik alanın daralması, muhalefetin yaşadığı baskılar ve AİHM kararlarına uyulmaması gibi etkenlerden dolayı Türkiye’nin, düşüş yaşayarak bu trendi devam ettiği düşünülüyor.”
Raporda ayrıca Türkiye’de yolsuzluğun yaygınlaşmasını ve sıradanlaşmasını sağlayan cezasızlık uygulamalarının sürdüğü kaydedildi:
“Bütçe şeffaflığı ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin hesap verebilirlik konusunda temel ihlaller bulunuyor. Medya, sivil toplum ve toplumsal hareketlere karşı baskıcı politikalar sürüyor. Bunlara karşın, denge ve denetleme mekanizmaları hızla güçlendirilmeli; yargı erki hızlı bir şekilde bağımsız ve tarafsız bir yapıya kavuşturulmalı ve kurumlar yolsuzlukla mücadele gücünü ve kapasitesini yitirmemeli.”
Yolsuzluk Algı Endeksi 2022 sonuçlarına göre Türkiye aynı zamanda son 10 yıl içerisinde en çok puan kaybeden ülkeler arasında yer aldı.
Diğer en çok puan kaybeden ülkeler ise Avusturya, Avustralya, Lüksemburg Malezya, Pakistan, Kanada, İngiltere, Mali, İran, Bosna Hersek oldu.
Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ülke sıralamasında sonuncu olurken OECD üyesi ülkeler sıralamasında en düşük ikinci sırada, G20 ülkeleri arasında ise sondan dördüncü sırada yer aldı.
DANİMARKA BİRİNCİ, SURİYE İLE GÜNEY SUDAN SONUNCU
Yolsuzluk Algı Endeksi’nde, Danimarka 90 puanla birinci, Yeni Zelanda ve Finlandiya 87 puanla ikinci ve üçüncü, 84 puanla Norveç dördüncü, 83 puanla İsveç ve Singapur beşinci ve altıncı sırada yer aldı.
Endeksin son sıralarındaki Somali 100 üzerinde 12 puan alırken, sondan ikinci sırayı ise 13 puanla Suriye ve Güney Sudan paylaştı.
Endekste yer alan bütün ülkelerin ortalama puanı 43 olurken aralarında İrlanda, Güney Kore, Ermenistan ve Angola’nın da olduğu yalnızca sekiz ülke yolsuzlukla mücadelede bir önceki yıla göre iyileşme kaydetti.
24 Şubat 2022’den bu yana savaşın sürdüğü Ukrayna 33 puanla 116. sırada yer alırken Ukrayna’yı işgal eden Rusya 28. puanlar 137. sırada.
Raporun bulguları hakkında değerlendirmede bulunan Uluslararası Şeffaflık Örgütü Başkanı Delia Ferreira Rubio, “Yolsuzluk dünyamızı daha tehlikeli bir yer haline getirdi. Hükümetler yolsuzluğa karşı ilerleme sağlayamadıklarından, şiddet ve çatışmalardaki mevcut artışı körüklüyorlar ve her yerde insanları tehlikeye atıyorlar” dedi.
