UBP-DP-YDP Koalisyon hükümeti, 50 milyon dolardan fazla işleri bile ihalesiz olarak 20 yıllığına imzalama yetkisi için Kamu İhale Yasası’nda yapmak istediği değişiklik pazartesi günü Meclis ‘ten geçti.
Haber Merkezi
Tasarı Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın imzasını bekliyor.
Kamu İhale Yasası Meclis’ten geçti: Tasarıda ne var, neler yaşandı?
ÜSTEL TİCARET ODASI İLE DEĞERLENDİRDİ
Başbakan Ünal Üstel, Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nı kabul ederek KKTC’de güncel elektrik üretimi durumu ve enterkonnekte bağlantı seçenekleri hakkında bilgi aldı.
Teknecik gerilimi son buldu: Mutabakat metninde ne var?
Kıbrıs Türk Ticaret Odası tarafından uzmanlara hazırlatılan “KKTC’de Güncel Elektrik Üretim Durumu ve Enterkonnekte Bağlantı Seçenekleri Raporu” Başbakan Ünal Üstel’e sunuldu.
Başbakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Dr. Murat Fahrioğlu tarafından gerçekleştirilen sunum sonrasında açıklama yapan Başbakan Ünal Üstel KTTO yetkililerine yaptıkları çalışmalar ve verdikleri teknik bilgilerden dolayı teşekkür etti.
Başbakan Ünal Üstel “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin enerji arz güvenliğinin sağlanması için konunun uzmanları, sivil toplum kuruluşları ve konuya paydaş tüm kesimlerle bir araya gelerek ülkede uzun yıllardır yaşanan elektrik sorunlarını ortadan kaldıracak Ulusal Enerji Vizyonunu oluşturacaklarını ve en kısa sürede gerekli adımları atacaklarını söyledi.
AKSA VE KIB-TEK
Aksa’ya ait Kalecik Akaryakıt Enerji Santrali 153 MW elektrik üretiliyor.
Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu (KIBTEK) ile AKSA ile 2003 yılında yapılan beş yıllık sözleşme 2009 yılında 15+3 yıl olarak 2027 yılına kadar uzatıldı. Sözleşme ABD doları bazında ve alım garantili olarak 2003 yılından beri devam ediyor.
Aksa ile sözleşmeyi , Ferdi Sabit Soyer Başbakanlığındaki dönemin hükümeti imzaladı.
Aksa ile yapılan bu sözleşme zaman zaman siyasi olarak eleştirelse de, o dönemlerde Kıbtek santralleri yetersiz kaldığı için Rum Yönetimi’nden 40 megaWatt’lık elektrik alınıyordu.
O günün koşullarında oradan gelen elektrik belirli aralıklarla veriliyordu. Bu durumda da ülkenin genelinde dönüşümlü ve saatler süren kesintiler yaşanıyordu.
Kıbtek’e ait santrallarda ise 2007 – 2008 yıllarında 90 ile 105 megaWatt’lık elektrik üretiliyordu.
İHALE YASASI SÜRECİNDE NELER YAŞANDI?
Bakanlar Kurulu Mart sonunda aldığı kararı Resmi Gazete’de yayımlatarak, Kamu İhale (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nda değişikliğe giderek özellikle su ve elektrik gibi enerji konularında ihalesiz sözleşme imzalama yetkisi istedi ve istenilen değişiklik Meclis gündemine geldi. İhalesiz alımın önü açıldı
Ülke genelinde 31 Mart’ta başlayan eylem ve grevler 4 Nisan Pazartesi günü zirve yaparak, gerilim hat safhaya ulaştı. Meclis Genel Kurulu’nda konuyla ilgili görüşmeler yapılırken, Meclis dışında da başta El-Sen üyeleri olmak üzere diğer bazı sendikalar ve onlarca kişi toplanarak protesto etti. Aynı zamanda ülke genelinde günler süren uzun süreli elektrikler kesildi ve eylemde olan çalışanlar arızalara müdahale etmedi.
Meclis’in 3 Nisan tarihli olağan bileşimi ile 6 Nisan tarihli olağanüstü toplantısında, El-Sen’e destek veren meclis çalışanlarının ek mesai yapmama eylemi nedeniyle Kamu İhale (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nın görüşülmesi yarım kaldı.
11 Nisan’da yapılan 2. birleşimde Yasa Tasarısı oy çokluğuyla kabul edildi.
4 TUTUKLU…13 Nisan’da tasarı geri çekilene kadar iş yapmama eylemi yapan El-Sen üyelerinden iki kişi ise Mağusa’da mahkeme kararıyla tutuklandı. 14 Nisan gece saat 23.30 sıralarında, Kalecik’te faaliyet gösteren santrale girerek, Aksa’ya ait jeneratöre giden yakıt vanasını kapatıp santrali devre dışı bırakmak suçundan M.N.(E-38) ve M.K.(E-36) tutuklandı.Gündem kızıştı: AKSA’ya gizlice girmek isteyen 2 kişi tutuklandı
TEKNECİK’E GİRİLDİ
Arızalara bakmayacağını açıklayan E-Sen sürekli eylemlilik kararı aldı. Başbakanlığa bağlı Kıb-Tek yönetimi ise AKSA ile anlaşarak, teknik ekibin Teknecik’te arızalara müdahale etmesini sağladı ve 13 Nisan gecesi AKSA çalışanları Teknecik’e polis kontrolünde giriş yaptı. Sabah saatlerinde ise arızaları gidererek oradan ayrıldı.
MUTABAKATA VARILDI EYLEMLER SON BULDU
14. Nisan’da CTP Genel Merkezi’nde EL-sen ile birlikte 18 STÖ başkan ve temsilcisi mutabakata vardı ve uzlaşıya ayrılan metin gece yarısı Teknecik’te basın toplantısıyla okundu.
El-Sen açıklanana mutabakat sonucunda eylemleri sonlandırdı ve çalışanlar iş başı yaptı.
Hükümetin farklı üyeleri de AKSA ile Kıb-Tek santralları arasında kıyaslamalarda bulunarak, AKSA’nın enerjiyi daha ucuza ürettiğini sık sık açıklıyorlardı.
Başbakan Üstel elektrikle ilgili yaptığı açıklamada AKSA ile yeni bir sözleşme imzalanacağı anlamı çıkıyor.
17 Nisan’da 3. oylaması yapılan Tasarı Melis’ten 26 kabul 15 ret oyuyla geçti.
25 Nisan’da Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Ayrıca konunun Yüksek Mahkeme’ye taşınması büyük bir olasılık.
KAMU İHALE TasarıSI neyi değiştiriyor?
Kamu İhale (Değişilik) Yasa Tasarısı, doğrudan alım maddesindeki rakamları güncelleyerek KİT’lerin ve kendi özel yasalarıyla kurulmuş kamu tüzel kişilerinin faaliyetlerini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Tasarı, mevcut yatırım yapmış büyük şirketler ile temel ihtiyaç olan elektrik ve su teminiyle ilgili ivedi durumlarda veya ivedilik gerektiren olağanüstü hallerde mal ve hizmet alımını yapmasına engel teşkil eden maddelerde de düzenleme içeriyor. Tasarıyla, kamu menfaati gereği temel ihtiyaç olan su ve elektrik temini gibi ivedi durumlarda ihtiyaçların karşılaması noktasında ihale makamına yetki verilerek doğrudan alım yapılması sağlanacak.
Tasarı, esas yasanın 24’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendini kaldırmak ve yerine yeni (A) bendi eklenmesini öngörüyor. Yeni bent şöyle:
“(A) Bu Yasa kapsamındaki idarelerin, tahmini değeri KDV hariç aylık brüt asgari ücretin 20 (Yirmi) katını aşmayan mal ve/veya hizmet alımları ile tahmini değeri KDV hariç aylık brüt asgari ücretin 30 (Otuz) katını aşmayan ve konu ile ilgili teknik daireler tarafından onaylanan yapım işleri.
Ancak bu yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (C) bendi kapsamındaki ihale makamları tahmini değeri KDV hariç aylık brüt asgari ücretin 30 (otuz) katını aşmayan mal ve/veya hizmet alımları ile teknik daireler tarafından onaylanmış yapım işleri yapabilir.”
Tasarıdaki bir diğer değişiklikle esas yasanın 24’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (C) bendi kaldırılarak yerine şu yeni (C) bendi ekleniyor:
“(C) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri 3 (üç) yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden yapılan alımlar.
Ancak, ihale makamı büyük miktarda yatırım yapılmış olan ve/veya büyük miktarda yatırım gerektiren, su ve elektrik temini ile ilgili büyük projeler için toplam süresi 20 (yirmi) yılı geçmeyecek sözleşmeler ile gerçek veya tüzel kişilerden alım yapabilir.”
Ayrıca Resmi Gazete’de yayımlanan 24 maddenin 2 maddesinde bulunan büyük miktarda yatırım yapan veya getiren cümlelerindeki muğlaklığı kaldırmak için bir sınır ekledi. Buna göre büyük yatırım olabilmesi için ”en az 50 Milyon Dolar” yatırım yapılması veya yapılmış olması gerekiyor.
